Izrael/Podróże dalekie

Jerozolima – religijny tygiel

Jerozolimę – na tle innych miast na świecie – wyróżnia to, że znajdują się tam miejsca o istotnym, często kluczowym, znaczeniu religijnym dla religii chrześcijańskiej, żydowskiej i islamskiej. Jerozolima łączy, a tak naprawdę dzieli ludzi różnych religii, a kwestia wyznania jest tu podstawowym kryterium tożsamości.

Nawet podział miasta ma charakter stricte religijny:

Przechwytywanie

źródło: wikipedia

Stare Miasto podzielone jest na cztery dzielnice:

1) północno-zachodnią cześć stanowi dzielnica chrześcijańska – ciągnąca się od Nowej Bramy do Bramy Jaffy. Jej sercem jest Bazylika Świętego Grobu, z otaczającymi ją kościołami.

2) północno-wschodnią część Starego Miasta stanowi niezwykle ludna dzielnica muzułmańska – ciągnie się od Bramy Lwów na wschodzie do Bramy Damasceńskiej na zachodzie. Co ciekawe – wiedzie przez nią ważna dla katolików Via Dolorosa, czyli droga, którą przemierzył Chrystus niosąc krzyż. Jednak sercem tej dzielnicy jest ważne dla islamu Wzgórze Świątynne.

3) południowo-wschodnią część miasta zajmuje dzielnica żydowska, ciągnąca się od Bramy Gnojnej do Wzgórza Świątynnego na wschodzie (będącego przedmiotem sporów). Tu znajduje się Ściana Płaczu i liczne synagogi.

4) najmniejszą część miasta zajmuje dzielnica ormiańska. Warto zaznaczyć, że Ormianie są chrześcijanami, jednak wyraźnie (jak to już jest w Jerozolimie…) zaznaczają swoją odrębność względem innych religii.

Znajdujące się w Jerozolimie miejsca kultu różnych religii pozostają przedmiotem licznych, niekończących się sporów, sięgających tysiącleci.

Święte miejsca chrześcijan

Dla chrześcijan (katolików, wiernych prawosławnych, itp.) najważniejsze znaczenie ma Bazylika Grobu Świętego. Jest to miejsce, gdzie ukrzyżowano i złożono do grobu Jezusa Chrystusa.

DSC_0362

Pełen eklektyzm, czyli wejście do Bazyliki Grobu Świętego. Po lewej stronie kaplice prawosławnych Greków – św. Jakuba Mniejszego, św. Jana i Czterdziestu Męczenników, z prawej – wejście do koptyjskiej kaplicy św. Michała, ormiańskiej kaplicy św. Jana, a w narożu – katolicka kaplica Franków, poświęcona Matce Bożej Bolesnej

Bazylika nie jest własnością żadnego, pojedynczego kościoła; pozostaje we współposiadaniu greckiego kościoła prawosławnego, Franciszkanów oraz Kościoła Ormiańskiego. Co więcej – z przestrzeni Bazyliki korzystają (odprawiają nabożeństwa) również inne wyznania (niekatolickie) – Syryjski Kościół Ortodoksyjny, Kościół Koptyjski (który ma nawet własnego papieża) i Etiopski Kościół Ortodoksyjny – posiadający wiele podobieństw z judaizmem.

 

DSC_0361

_DSC0354

Grób Chrystusa sytuuje się w mikroskopijnej kapliczce, która z kolei znajduje się w Rotundzie Zmartwychwstania. Ilość stojących przed wejściem lichtarzy jest ściśle określona i podzielona na katolików, Greków i Ormian, zaś zawieszone w środku lampy należą do już wymienionych oraz Koptów (ich ilość i „przydział” jest również ustalony).

Święte miejsca muzułmanów

Dla muzułmanów szczególną wartość ma Kopuła na Skale i Meczet Al-Aksa. Oba te zabytki usytuowane są na Wzgórzu Świątynnym i uważane są za trzecie (po Mekce i Medynie) święte miejsce islamu.

_DSC0318

Kopuła na Skale nie jest meczetem, ale rodzajem pomnika,  podkreślającym znaczenie świętej skały, na której stoi.

Kopuła przykrywa świętą skałę, przy czym „przynależność” religijna owej skały jest również przedmiotem sporów. Według Żydów – wyznacza ona miejsce, w którym Abraham chciał złożyć Bogu w ofierze syna Izaaka. Natomiast muzułmanie twierdzą, że w tym miejscu (albo w Mekce) Abraham zamierzał ofiarować Bogu swojego syna Izmaela (od którego 12 synów pochodzi z kolei lud arabski). A więc, jak widać, spory żydowsko-muzułmańskie dotyczą również zarania dziejów…

Niezależnie od Abrahama i jego potomstwa, miejsce dla muzułmanów jest święte również dlatego, że właśnie tutaj Mahomet miał doznać wniebowstąpienia Al-Miradż podczas swojego objawienia (uzyskał wtedy wskazówki, jak mają wyglądać podstawowe rytuały muzułmanów). Co ciekawe – według Żydów – to nie Mahomet, ale Jakub (od którego dwunastu synów pochodzi dwanaście plemion izraelskich) miał w tym miejscu we śnie ujrzeć drabinę i stojącego u jej szczytu Boga (aczkolwiek niektórzy twierdzą, że mityczny Betel, w którym nawiedził Jakuba sławetny sen, jest kilkanaście kilometrów od Jerozolimy…)

_DSC0320

Meczet Al-Aksa, w oddali. W czasie, kiedy tam byłam, zaczął się konflikt między dużą grupą muzułmanów siedzących pod meczetem, a grupą Żydów, która przyszła na Wzgórza Świątynne i trzeba się było szybko ewakuować  – zrobiło się groźnie 😦

Meczet Al-Aksa, jedna z najważniejszych świątyni muzułmańskich na świecie, nie zawsze był obiektem religijnym islamu! Niektórzy historycy uważają, że zbudowano go na rozkaz Justyniana na cześć Świętej Marii. Muzułmanie nawet nie chcą myśleć, że ich świątynia mogła być wzniesiona ku czci kobiety (!).  Natomiast, niepodważalny jest fakt, że po zdobyciu Jerozolimy przez chrześcijan w 1096 roku – przez prawie 200 lat świątynia należała do Templariuszy, czyli Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona, których czerwony krzyż na białych habitach miał być symbolem permanentnej krucjaty zakonu przeciw niewiernym…

Święte miejsca Żydów

W przypadku Żydów kwestia miejsc religijnych również jest skomplikowana.

Według nich – na dzisiejszym Wzgórzu Świątynnym powstała nie tylko Jerozolima, ale i cały świat – to tutaj Bóg zebrał ziemię, która została użyta do stworzenia pierwszego człowieka, Adama. Na skale, z której powstał świat, Dawid zamierzał zbudować świątynię, ale nie zrealizował swojego zamiaru – zrobił to dopiero jego syn – król Salomon.

Wzniesiona w X w.p.n.e. przez Salomona Świątynia Jerozolimska została zniszczona przez babilońskiego króla Nabuchodonozora. Powstała na jej miejscu druga świątynia, zwana również  Świątynią Heroda, została rozebrana i przebudowana, a następnie, na początku naszej ery, zniszczona przez Rzymian.

W świątyni znajdowało się tzw. najświętsze miejsce (Sancta sanctrum) – przechowywana tam miała być Arka Przymierza. Obecnie uważa się, że to miejsce zlokalizowane jest w jaskini na świętej skale, przykrytej muzułmańską Kopułą na Skale. Natomiast muzułmanie nazywają ukrytą w skale jaskinię Studnią Dusz  i twierdzą, że tam gromadzą się dusze zmarłych (muzułmańskich!) w oczekiwaniu na sąd ostateczny.

Po zburzeniu świątyni, jedyną pozostałością po niej zostały resztki muru, zwane obecnie Murem Zachodnim lub Ścianą Płaczu. Od XVI wieku są świętym miejscem judaizmu, gdzie gromadzą się Żydzi, modlą, zaś w szpary w murze wkładają pobożne życzenia.

_DSC0303

Ściana Płaczu (sektor męski) -połowa muru (wliczając 17 rzędów kamieni znajdujących się poniżej poziomu gruntu) pochodzi z czasów Heroda i stanowi pozostałość drugiej Świątyni. Reszta została dodana w VII wieku

 

Nazwa Ściana Płaczu pochodzi od żydowskiego święta opłakiwania zburzenia świątyni przez Rzymian. Święto to obchodzone jest corocznie w sierpniu.

_DSC0336

Ściana Płaczu jest podzielona na część dla kobiet i mężczyzn, przy czym kobietom nie wolno na głos odmawiać modlitw, śpiewać i czytać Tory (aczkolwiek, gdy się stoi obok, słychać jak cicho mruczą i nucą).

Aktualnie między Żydami i muzułmanami nadal trwają spory: Żydzi mieliby ochotę przekopać Wzgórze Świątynne w przekonaniu, że pod Kopułą na Skale znajduje się miejsce, w którym stała Arka Przymierza, muzułmanie zaś twierdzą, że żadna żydowska świątynia nie mogła istnieć na Wzgórzu Świątynnym…

_DSC0380

Mury Starego Miasta, Wzgórze Świątynne – widok z Góry Oliwnej

Dzielnice wchodzące w skład Starego Miasta otoczone są murami obronnymi. Mury te mają długość 4,5 kilometra, są wzmocnione ponad 30-ma basztami i cytadelą. Na przestrzeni wieków zmieniała się ilość bram – od czterech poprzez jedenaście i aktualnie otwarte – siedem.

Ósma, prowadząca na Wzgórze Świątynne Złota Brama, jest zamurowana od XVIw. i stanowi kolejny przedmiot sporów religijnych. Żydzi wierzą, że w Dzień Sądu wjedzie przez nią Mesjasz. Według chrześcijan – Mesjasz już tu wjechał: był nim Jezus, który przekroczył bramę tuż przed swoją męką. Natomiast muzułmanie nie wierzą w żadnego mesjasza; powołując się na sury koraniczne twierdzą, że tu Allah dokona sądu ostatecznego.

Na szczęście, wyznawcy mandaizmu (uznający Chrystusa za fałszywego proroka i oszusta, a Jana za prawdziwego) wyprowadzili się już dawno do Iraku i Jordanii, Druzowie (uznający za inkarnację Boga fatymidzkiego kalifa Al-Hakima) preferują Wzgórza Golan, a wyznawcy buddyzmu, hinduizmu, sikhizmu w tej kwestii nie zabierają głosu… Ciekawe, co na temat Złotej Bramy sądzą Mormoni (mają w Jerozolimie swój uniwersytet i – jakżeby inaczej – kościół), którzy twierdzą, że Chrystus będzie królował na odrodzonej ziemi, a Nowa Jerozolima odrodzi się … na kontynencie amerykańskim!

240px-ReligijneSymbole_svg

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s